ئەلشىر نەۋائىينىڭ ئاناتولىيدىكى تەسىرى – يۈسۈپجان ياسىن – بىر گۇرۇپپىسى – ئىزدىنىش تورى

ئەلشىر نەۋائىينىڭ ئاناتولىيدىكى تەسىرى يۈسۈپجان ياسىن بۇ ماقالىنى بۈيۈك شائىر ۋە مۇتەپەككۇر ئەلىشىر نەۋائى تۇغۇلغانلىقىنىڭ 570 يىللىقىغا بېغىشلايمىز بۇ ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ.       ئون بەشىنچى ئەسىرنىڭ كېيىنكى يېرىمىدا خوراساندا ئەدەبىي ئىجادىيەت، سىياسىي ۋە مەدەنىي پائالىيەتلەر بىلەن شۇغۇللانغان نىزامىدىن ئەلىشىر نەۋائى مەشھۇر شائىر، سەنئەتكار، ئالىم، مۇتەپەككۇر ۋە دۆلەت ئەربابى سۈپىتىدە تۈركىيلەرنىڭ تەپەككۇر […]

چىن تۆمۈر باتۇر – بىر گۇرۇپپىسى

چىن تۆمۈر باتۇر بۇ ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ.     قەدىمكى زاماندا ئىلى ئىقلىمىدا چوڭ بىر پادىشاھ ئۆتكەنىكەن. ئۇ پادىشاھنىڭ ئىككى خوتۇنى بولسىمۇ ئەمما پەرزەنت يۈزى كۆرمىگەنىكەن، شۇڭا ئۇنىڭ كۆڭلى بىئارام ئىكەن. ئۇ خاپىلىقىنى بېسىش مەقسىتىدە ھەر دائىم شىكارغا چىقىپ تاماشا قىلىشنى ياخشى كۆرىدىكەن. كۈنلەر، ئايلار ئۆتۈپ، پادىشاھنىڭ كىچىك خوتۇنى ھامىلدار بولۇپتۇ. بۇنى ئاڭلىغان پادىشاھ […]

ئۇيغۇر تېرىم مەدەنىيىتىدىكى مۇھىم بەلگە − «تارانچى» ئاتالغۇسى – پەرھات ئىلياس – بىر گۇرۇپپىسى – ئىزدىنىش تورى

    ئۇيغۇر تېرىم مەدەنىيىتىدىكى مۇھىم بەلگە − «تارانچى» ئاتالغۇسى   پەرھات ئىلياس ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ.   ئىلىنىڭ يېزىلىرىدا ئىلگىرى بۇغداي باشىقىنى چىرايلىق توقۇپ قىبلە تامغا ئېسىپ قويىدىغان ياكى قالپاق-بۆكلىرىنىڭ يېنىغا قىستۇرۇۋالىدىغان ئادەت بار ئىدى. كىچىك چاغلىرىمدا بىر مويسىپىتتىن سورىسام، «بۇ دېگەن تارانچىلىقنىڭ بەلگىسى» دەپ جاۋاب بەرگەنىدى. «ئۇنداق بولسا تارانچى دېگەن نېمە گەپ؟» […]

كارىز ئاتالغۇسى ھەققىدە مۇلاھىزە – بىر گۇرۇپپىسى – ئىزدىنىش تورى

  كارىز ئاتالغۇسى ھەققىدە مۇلاھىزە غوپۇر نۇرىدىن تولمبۆك ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ.   كارىزنىڭ ئىسمى كارىز. زېمىنىمىزدا 2000 يىلدىن بېرى ئۆزىنىڭ زۇمرەتتەك سۈزۈك سۇلىرى بىلەن تۇرپان-قومۇل ئويمانلىقىدىكى بوستانلىق مەدەنىيىتىنى بەرپا قىلغان بۈيۈك يەر ئاستى سۇ قۇرۇلۇشىنىڭ خاس نامى. بۇ نام ئۇيغۇر دېھقانلىرىنىڭ جانلىق تىلىدا يۇرتلار ئارىسىدىكى يىراقلىق، چۈشىنىش جەھەتتىكى پەرقلەر تۈپەيلىدىن ئايرىم يانداش ئۇقۇملارنى […]

«تۇركىي تىللار دىۋانى»دىكى ماقال-تەمسىللەردىن ئۇيغۇرلارنىڭ ئەنئەنىۋىي ئىكولوگىيىلىك قاراشلىرىغا نەزەر – بىر گۇرۇپپىسى – ئىزدىنىش تورى

ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ. ئادىل غاپپار كارىزى بۇ ماقالە 2004-يىلى يېزىپ تاماملىنىپ، 2005-يىلى قەشقەردە ئېچىلغان «مەھمۇت قەشقىرى تەۋەللۇتىنىڭ 1000 يىللىقىنى خاتىرىلەش ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنى»دا ئوقۇلغانىدى. يىغىندىن كېيىن، تۇرمۇشنىڭ خىلمۇ-خىل ھەلەكچىلىكىدە بۇلۇپ كېتىپ، بۇ ماقالىنى ئىلمىي مەتبۇئاتلاردا ئېلان قىلىشنى ئۇنتۇپ قاپتىمەن. يېقىندا ماتېرىياللارنى  ئاختۇرۇپ-رەتلەۋېتىپ قۇلۇمغا چىقىپ قالدى. شۇڭا، ئىزدىنىشتىكى قېرىنداشلارنىڭ پايدىلنىشىغا سۇندۇم.  پايدىلانغانلار ئەسەرنىڭ ئاپتورى ۋە كېلىش […]

قەدىمكى يۇرت – قاراشەھەر توغرىسىدا رىۋايەت – بىر گۇرۇپپىسى – ئىزدىنىش تورى

قەدىمكى يۇرت – قاراشەھەر توغرىسىدا رىۋايەت ئابدۇۋەلى ئەلى ئاژۇنى ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ.   قاراشەھەر ئويمانلىقى تارىختا ۋەتىنىمىز جۇڭگونىڭ غەربىي قىسمىدىكى قەدىمكى ئۈچ چوڭ مەدەنىيەت مەركىزىنىڭ بىرى دېيىلىدىغان «كۈسەن-قاراشەھەر-تۇرپان بۇددا مەدەنىيىتى» بارلىققا كەلگەن جاي. مىلادىيە 3-ئەسىردىكى جەنۇبىي، شىمالىي سۇلالىلەر مەزگىلىدە ياشىغان ئۈچ چوڭ بۇددا نوم ئۇستازىنىڭ تۇنجىسى بولغان بۇددۇچىڭا مىلادىيە 232-يىلى قارا شەھەردە دۇنياغا […]

بالىلارغا كىتاب ئوقۇتۇش ۋە كىتابنى سۆيدۈرۈش ئۇسۇللىرى ھەققىدە (سىناق) – بىر گۇرۇپپىسى

  بالىلارغا كىتاب ئوقۇتۇش ۋە كىتابنى سۆيدۈرۈش ئۇسۇللىرى ھەققىدە (سىناق)   خەدىچە (مەلەك)   ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ.   بەزى ئاتا ئانىلار بالىلارغا كىتابنى سۆيدۈرۈلـمەي ،ھەتتا بالام كىتاب يىرتىدۇ دەپ تېرىكىدۇ. ئەمىلىيەتتە ئەڭ دەسلەپتىن باشلاپ بالىدا كىتابقا بولغان مۇھەببەتنى ئويغىتالـمىغانلىقتىن ۋە ئۇسۇلنىڭ توغرا بولـمىغانلىقىدىن كېلىپ چىقسا كېرەك. سۆزلەپ كەلسەك ئىشنى ئەلقىسسە دەپ بەك بۇرۇندىن […]

ئۇيغۇرلارنىڭ ئائىلە – نىكاھ ئادەتلىرى – بىر گۇرۇپپىسى – ئىزدىنىش تورى

ئۇيغۇرلارنىڭ ئائىلە – نىكاھ ئادەتلىرى ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ. ماقالىنىڭ ئەسلى تور بېكەتتىكى ئادرىسى ئائىلە قۇرۇلمىسى ئۇيغۇرلار جەمئىيىتىدە ئەسىرلەر بويى ئەر ئاساس قىلىنغان فېئودال ئائىلە باشلىقلىق تۈزۈمى ھۆكۈم سۈرۈپ كەلگەن. ئائىلە قۇرۇلمىسى ئاتا قان سېستىمىسى ئاساس قىلىنغان بىر ئەر – خوتۇنلۇق چوڭ ئائىلىدىن تەركىب تاپقان. ئۇنىڭ ئالاھىدىلىكلىرى: بىرىنچى: ئائىلە ئەزالىرى ئەر جەمەتىنى ئاساس قىلغان […]

قەشقەر شەھرىنىڭ تارىخىغا ئائىت قىسقىچە بايان – ئىزدىنىش تورى – بىر گۇرۇپپىسى

قەشقەر شەھرىنىڭ تارىخىغا ئائىت قىسقىچە بايان   ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ.‏ “قەشقەر” دېگەن نامنىڭ كېلىپ چىقىشى   قەشقەر- ئېلىمىزنىڭ قەدىمىي ۋە مەشھۇر شەھەرلىرىدىن بىرى. ئېلىمىزنىڭ غەرب بىلەن سودا، مەدەنيەت ئالماشتۇرۇشتىكى مۇھىم قاتناش تۈگۈنى. خېلى بۇرۇنلا كىشىلەر، ئەنە شۇ قەشقەر ئارقىلىق ئوتتۇرا شەرق، ھىندىستان، ئوتتۇرا ئاسىيا ھەم ياۋروپا قاتارلىق رايونلار ۋە ئەللەر بىلەن باردى- كەلدى، […]

چوشقىلارغا بايرام- ﻣﻪﻣﺘﯩﻤﯩﻦ ﮬﯘﺷﯘﺭ- بىر گۇرۇپپىسى

چوشقىلارغا بايرام ھىكايە ﻣﻪﻣﺘﯩﻤﯩﻦ ﮬﯘﺷﯘﺭ ماقالىنى بۇ يەرنى بېسىپ چۈشۈرۈڭ.‏ «ﺳﺎﺭﺍﯓ» ﻧﯩﯔ ﺋﺎﭘﺘﻮﺭﯨﺪﯨﻦ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﺧﻪﺕ ﺗﺎﭘﺸﯘﺭﯗﭖ ﺋﺎﻟﺪﯨﻢ. ﺋﯘ ﺧﻪﺗﻜﻪ ﻗﻮﺷﯘﭖ ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺋﻪﺳﻪﺭﻧﻰ ﺋﻪﯞﻩﺗﯩﭙﺘﯘ. ﺭﻩﺋﯩﺲ ﺋﻪﭘﻪﻧﺪﯨﻢ، ﻳﺎﺧﺸﯩﻤﯘﺳﯩﺰ؟- ﻳﯧﺰﯨﭙﺘﯘ ﺋﯘ ﺧﯧﺘﯩﺪﻩ، ﺋﯚﺗﻜﻪﻧﻜﻰ ﺧﯧﺘﯩﻤﻨﻰ ﺋﻮﻗﯘﭖ ﺗﺎﺯﺍ ﻛﯜﻟﮕﻪﻧﺴﯩﺰ؟ ﺭﻩﺋﯩﺲ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ ﺋﺎﺩﻩﻣﻠﻪﺭ ﺋﯘﻧﭽﻪ ﺋﯘﻧﭽﻪ ﻛﯜﻟﻤﻪﻣﺪﯗ ﻳﺎ؟ ﻣﻪﻥ ﺳﯩﺰﻧﻰ ﺭﻩﺋﯩﺲ ﺑﻮﻟﻐﺎﻧﺪﯨﻦ ﺑﯧﺮﻯ ﻗﺎﭘﯩﻘﯩﻨﻰ ﺗﯜﺭﯛﭘﻼ ﻳﯜﺭﯛﻳﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ ﻗﺎﻟﺪﯨﻤﯩﻜﯩﻦ، ﺩﻩﭖ […]